Ostatnia aktualizacja: 31 sierpnia 2026
Tak — magnez przenika przez skórę. Odbywa się to w procesie wymiany jonowej, który zachodzi, gdy stężenie roztworu przekracza fizjologiczne 0,9%. Poniżej wyjaśniamy, na czym polega różnica między obiema drogami przyswajania.
Dlaczego magnez trudno przyswoić drogą doustną
Magnez uznawany jest za jon trudno przyswajalny. Wchłania się w jelicie cienkim i okrężnicy na zasadzie ułatwionej dyfuzji, równocześnie z wchłanianiem wody.
Przy podaży 300 mg magnezu wchłaniane jest około 130 mg. Jednocześnie z zasobów organizmu do światła jelita przechodzi około 30 mg, w związku z czym z kałem wydalane jest blisko 200 mg tego pierwiastka. W nerkach zwrotnie wchłania się ponad 90% jonów magnezu, a z moczem wydalane jest około 100 mg na dobę.
Gospodarka magnezem zależy więc od trzech narządów: jelita cienkiego, kości stanowiących główny rezerwuar oraz nerek odpowiedzialnych za wydalanie.
Ciekawa zależność
Im mniej magnezu w diecie, tym sprawniej organizm go wchłania. Przy diecie dostarczającej 500–600 mg wchłania się 30–50%. Gdy zawartość spada do 20–30 mg, przyswajanie na poziomie jelita wzrasta nawet do 80%.
Co utrudnia przyswajanie
- duże ilości wapnia, białka i tłuszczów,
- szczawiany, fityniany i siarczany,
- fluor oraz metale ciężkie,
- leki moczopędne, które zwiększają wydalanie magnezu z moczem.
Znaczenie mają też proporcje między wapniem, fosforem i potasem.
Droga przez skórę
Skóra jest naszym największym organem i pełni wiele funkcji życiowych — również umożliwia przenikanie substancji do organizmu. Na tej zasadzie działają transdermalne plastry stosowane w farmacji, na przykład antykoncepcyjne czy antynikotynowe.
Zwrotnie przez skórę zachodzi proces wydalania — wraz z potem organizm pozbywa się mocznika, kwasu mlekowego i kreatyniny. Odciążeniu ulega praca wątroby i nerek.
Organizm z deficytem biopierwiastków przeprowadza reakcje chemiczne, które powodują wnikanie minerałów z roztworów stosowanych na skórę. To właśnie proces wymiany jonowej — zachodzi, gdy roztwór przekroczy stężenie fizjologiczne 0,9%. Im wyższe stężenie, tym proces przebiega sprawniej.
Który związek magnezu do czego
Organiczne związki magnezu, na przykład cytrynian, przyswajają się lepiej drogą doustną. Związki nieorganiczne — chlorki i siarczany magnezu — z powodzeniem stosuje się na skórę.
Kropla Relaksu opiera się na chlorku magnezu w stężeniu 25%. Wysokie stężenie jonowe oznacza łatwość i szybkość przenikania. Poza codziennym uzupełnianiem magnezu preparat stosuje się miejscowo tam, gdzie odczuwamy napięcie i dyskomfort mięśniowo-szkieletowy — na łydki, kark i barki po wysiłku fizycznym.
Ile magnezu zawiera roztwór stosowany na skórę
Stężenie podawane na opakowaniach dotyczy soli, a nie samego magnezu. W sześciowodnym chlorku magnezu jon Mg2+ stanowi 11,96% masy — reszta to chlor i woda krystalizacyjna. Dlatego 25-procentowy roztwór nie zawiera 25% magnezu.
| 1 ml | 50 ml | 100 ml | |
|---|---|---|---|
| chlorek magnezu sześciowodny | 306,8 mg | 15,3 g | 30,7 g |
| czysty jon Mg2+ | 36,7 mg | 1,84 g | 3,67 g |
Wyliczenie dotyczy roztworu o stężeniu 25% i gęstości 1,227 g/ml. Zasady przeliczania dowolnego preparatu opisujemy w artykule ile magnezu jest w chlorku magnezu.
Doustnie czy na skórę — porównanie
| Doustnie | Na skórę | |
|---|---|---|
| Typowe związki | cytrynian, mleczan, jabłczan — organiczne | chlorek, siarczan — nieorganiczne |
| Gdzie działa | ogólnoustrojowo, przez przewód pokarmowy | miejscowo, w obrębie skóry |
| Co ogranicza | fityniany, szczawiany, wapń i tłuszcze w posiłku | stan bariery naskórkowej, stężenie roztworu |
| Kiedy się sprawdza | gdy celem jest uzupełnienie diety | gdy zależy nam na konkretnej okolicy ciała |
Obie drogi odpowiadają na różne potrzeby i nie wykluczają się wzajemnie. Preparat stosowany na skórę nie zastępuje suplementacji doustnej, jeśli celem jest uzupełnienie diety.
Najczęstsze pytania
Czy magnez wchłania się przez skórę?
Tak — do naskórka. Chlorek magnezu przenika do warstw naskórka, a tempo tego procesu zależy od stężenia roztworu, stanu bariery naskórkowej, temperatury skóry i czasu kontaktu. Im wyższe stężenie, tym większa różnica stężeń po obu stronach naskórka i tym sprawniej magnez przenika — dlatego preparaty do stosowania miejscowego mają stężenia rzędu kilkunastu i kilkudziesięciu procent, a nie ułamków procenta. Preparat działa miejscowo, na skórę, i nie zastępuje suplementacji doustnej, jeśli celem jest uzupełnienie diety.
Ile magnezu przenika przez skórę?
Nie da się podać jednej liczby, bo zależy to od stanu bariery naskórkowej, temperatury skóry, czasu kontaktu i powierzchni. Można natomiast policzyć, ile magnezu w ogóle nakładamy: 1 ml roztworu 25% to 36,7 mg jonu Mg2+, a typowa porcja na łydkę to 1–2 ml.
Co przyspiesza przenikanie magnezu przez skórę?
Ciepła skóra. Po kąpieli lub prysznicu proces wymiany jonowej przebiega sprawniej — to ta sama zasada, na której opierają się kąpiele mineralne i zabiegi sanatoryjne. Znaczenie ma też stan naskórka: na skórze przesuszonej i uszkodzonej preparat działa inaczej niż na zdrowej.
Czym różni się chlorek od siarczanu magnezu?
Siarczan magnezu, czyli sól Epsom, rozpuszcza się w wodzie gorzej i jest zwykle stosowany do kąpieli. Chlorek magnezu rozpuszcza się lepiej, co pozwala uzyskać wyższe stężenia w niewielkiej objętości — stąd jego przewaga w preparatach nakładanych bezpośrednio na skórę.
Czy można stosować magnez na skórę i doustnie równocześnie?
Tak, to dwie różne drogi i nie wykluczają się. Preparat na skórę stosuje się miejscowo, tam gdzie odczuwamy napięcie mięśni; suplementacja doustna odpowiada na inną potrzebę.
